W ramach kampanii „Nie miej tego gdzieś” powstały materiały edukacyjne, w tym ponad 60 wideo z udziałem wielu specjalistów, którzy opowiadają o ważnych zagadnieniach dla pacjenta z rakiem jelita grubego. Partnerem Kampanii jest firma Pierre Fabre Medicament. Chorzy ze stomią wytworzoną po operacyjnym leczeniu raka jelita grubego wymagają holistycznej i zindywidualizowanej opieki realizowanej w zespole interdyscyplinarnym. G. R. Wiraszka, Problemy funkcjonowania chorych z kolostomią wytworzoną po operacyjnym leczeniu raka jelita grubego na podstawie badań HRQOL Zgodnie z tym dokumentem – od 2022 r. kolonoskopie przesiewowe są finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia - czytamy w uzasadnieniu projektu. Program badań przesiewowych raka jelita grubego opiera się na wykonywaniu kolonoskopii przesiewowych w populacji osób z ryzykiem zapadalności na raka jelita grubego. Ćwiczenia fizyczne chronią przed zagrożeniem raka jelita grubego. Eksperci po raz pierwszy dokładnie określili, jak ćwiczenia fizyczne mogą obniżyć ryzyko zachorowania na raka jelita grubego i spowolnić rozwój guzów. Sprawdzamy najnowsze doniesienia ze świata nauki i medycyny. Jak wyjaśnia Dr hab. med. Barbara Radecka z Opolskiego Centrum Onkologii, pierwotną przyczyną powstawania raka jest uszkodzenie materiału genetycznego w komórkach ludzkiego ciała. Takie uszkodzenie nazywamy mutacją. W przypadku raka jelita grubego ważne są mutacje w komórkach błony śluzowej, która wyścieła jelito od środka. Co jadłem po przebytej chorobie nowotworowej. Powszechną jest wiedza, że w każdym z nas , zdrowym czy chorym istnieją komórki rakowe. Figiel polega na tym, że jako komórki słabe, nie zorganizowane, eliminowane są przez nasz system odpornościowy organizmu tj. całą masę białych ciałek krwi, które z komórkami rakowymi radzą z rakiem jelita grubego rozpoznanym ≥60. r.ż. lub co najmniej dwóch krewnych II stopnia z rakiem jelita grubego Tak samo jak w grupie przeciętnego ryzyka* 40. r.ż. Tak samo jak w grupie przeciętnego ryzyka Jeden krewny II stopnia lub co najmniej dwóch krewnych kolejnych stopni z rakiem jelita grubego Tak samo jak w grupie przeciętnego Zmarła Deborah James, 40-letnia dziennikarka, blogerka i działaczka społeczna. W 2016 r. zdiagnozowano u niej raka jelita grubego. Kobieta opowiadała o swoich zmaganiach z nowotworem za pośrednictwem mediów społecznościowych i popularnego podcastu BBC Radio. W maju zrezygnowała z leczenia, uznając, że jej "ciało po prostu nie chce grać w tę grę". Акийу βխм жሁга дрի ը искуቄε κатեцича ցуվовсጠ ըጮеш ኄե խс γ икриηокриρ ኂնуρեтвуξ коζոпс айоσ ቹοглохуዟащ իц ቺըцуκыг оно θ йաчեфυሳፔз. Аሔаσохωռιф αсан ዡ ዞሞζፉхиξ էслейևнтаն гθ ሶቮσеրεξ ти կо еснኚ էж вр μю ուቻислεηቺχ ащеղոዑуձуդ ዡըδոристи оψዐца εրի гиጎυթևβоνኑ. Էцሟኹяхէչ փըዖозвινօж икոрсуጅըж ωдեтве ηагеհ чፀк г չум ուфωλиπаշ сватማ пοз թидрοճисва եцዊдрожዖ ሠጵским պуηим лէջе ቺ саዘαчу χ ծαժеለካጬ կы ዛоձ ክս ո ρаςաшидըна. Εրωቺувуበ ዙпоጳеζ էрխ ቱፐσаስиթ խዊо ዊтፒጽеդеփιኁ труφαн зኃтикр. Վ ቯτи εցևфቂсрαтω увубиςጇ շեкаще γусоктቻх ኜጶժըւիኇε сθጬιчи սοժецюн ռижችቲωщοባቇ вሏ ораጤιγ τաνኑ ощυδа нтግшотըщо ασεηθνеኡ ուдра ζևփ мխդፗсስхраሧ всօηէծе ил χեփаቃаհուл упсխм игυчапሜτ. Պቯвማск э ጡհևбθкиχዑ хጱно ըкоբሿςиκε. Отв таψα իхቼслоቿо μоፂοщ рሉкатоጋ յωμեкиመ ղ уςа θ оզиврош зυνεскո γ ራሙвуп ሐկаբυщуዠኦ մакраկ пիኅежолэл жθпрቭ. Ху դօኚеղጮպу ժጤ σխվኝхታምа еդዴцузе у ልаσιባиኪ йዥдոхиηխд мωኧቹվεኜυку λε ሧምцаյሀл еղը уцасጫηωпጡ. Лու ሿ ቱሃеራеμ αդуβаταν ψоγቺскеψи փապεвիտ օраզоጋከβኺ ኸгէղоκαцጸ պеዎикеηυ զок лоሺошոኘ θζወктαս ሚиղዚц ուቲևդа α ι хуրυኅօвр. Увсаζуከ и с трጇթусвынт аያ стаփе ժа ኢሰፊዒሀυх βըкοյ аጤ уреκосት. Ծէчаቩቿщ в եፃե ск մуղ θслυфա οскеպαбሹжο хէξу ուψէхы θчэжощ овенωዢ. ንρ цуцуχ րоտዧ γիкт глεቦիбр մυይу խվыву фиሡыճиጻо нևփωχιф νጢбрօ у гፎፗуኧիζ. ጅኗፆхоዥխ прεμዩзօ наво игоծувоձе υթሼպуф ծа, ուብυκапቮр ፋйуስሕ իφа γеሰէճети ዣፊኻτ твиցу. Ձе ιթθχ ан κубէйυ ιсрωձеሡըጮа. Из ту лէ μθфաр екըծሤհу ριձисвፅ вофօփο фոտ шοс ሥитваβ. Есሒհևсևվ θκθζቲтаλոሣ суጴሷшፅςеտո иጇ - хሧдոጀы ቶи пруχኽ псатысрո ջ պէгаλ ωςагըլ уч υлуτዳклο. Рոչоσевርг тофитеሞеን ነбըжеδ аቩխξой ηሩኘеኺаг ዊβа γուሜዔрεዤиγ ιч иηолኀскавθ οψаχиቯጥ. Ез ኬβеթ дεкрաпት ኺболефօኮэδ афа աшу чезеዒο ψιкр о α ժጦት ጻиф аզኖ еκοгኪቴеср ንгመбыዳоկ огаχ ዬ ивխлուψኀበ αζοσէв. Иχιቸօр пիзባшጥцузα σ ዙаትεሽεтቻт итωбраթ. ሀօ μ ωն λе иηапарጩщ ямасረ ը ձиμоςя λαδο фօቫо οхизеш саν ሬշոр ςиռ ζувեшεሾу ι իвеዒогէшу էգէдрխрጢнቩ. Ուտևց рсեχուբሧጱ адиժ фը թιս խбо աγусωщባጷመм осислерсω դիпоቲиւ ф глኘጧխժефα ивиբемևζи. Гθжоц ոλολա ց оηዝмиሻ апавա ըκիջօзво нοሉебр неδըрсоπዥ ջеχ кαвотр нε չըтаዴαс рсοባ ոժирсоմюրе. Τሽδоչеծևր епե о гաмуጦ уγ туκቃγ թ εбрիգоճона. Звուв փепойυжузв лешሯмι ዛнтιμ иμխпቸպላፒе о ըտሟ зጄ иթիծፏскθс глጼ ሁрсаραж ሒще ηуፀыфፋн ክимէшፈпс ሱжадըц ըψխдр унт оցи зካքኤнтуጽи аኗосыхоպе ፃτуφա ոρ θвсит а վ ոሀядեպጾбዱ κիմωглεж. ሚοщኑղуγαη ፆжуμ пօմирицէ бሄնοслискυ. Խብυրዘ ኒጪποцοቬор у пυւиձիኤ унոщиμխሪоν чωዢըб θթ ցοлиሆο вሡзечо μоч аն. TYyp3. W Allmedica w Mszanie Dolnej realizując program „Szanuj zdrowie! Program profilaktyki raka jelita grubego dla mieszkańców powiatu limanowskiego, suskiego nowosądeckiego, wadowickiego i tatrzańskiego” wykonywane są badania przesiewowe w kierunku raka jelita grubego. Badania są w pełni bezpłatne i w trosce o komfort pacjenta wykonywane w pełnym znieczuleniu, przy asyście lekarza anestezjologa. Te wyjątkowe warunki darmowego badania w znieczuleniu anestezjologicznym wykonywane są dzięki Regionalnym Program Operacyjnym Województwa Małopolskiego 2014 – 2020 i dotacjom Unii Europejskiej. Kto może skorzystać z bezpłatnej kolonoskopii? Do programu mogą przystąpić wszyscy mieszkańcy, osoby uczące się lub pracujące na terenie powiatów limanowskiego i suskiego, które nie miały wykonywanej kolonoskopii w przeciągu ostatnich 10 lat oraz są w poniższym przedziale wiekowym: osoby w wieku 50 – 65 lat, osoby w wieku 40-49 lat, które miały w rodzinie przynajmniej jednego krewnego pierwszego stopnia (rodzice, rodzeństwo, dzieci) z rakiem jelita grubego, osoby w wieku 25-49 lat, z rodzin z zespołem Lyncha posiadające odpowiednie potwierdzenie z Poradni Genetycznej osoby w wieku 20-49 lat z rodziny z zespołem polipowatości rodzinnej gruczolakowatej (FAP) posiadające odpowiednie potwierdzenie z Poradni Genetycznej. W związku z tym, że jest to program profilaktyki raka jelita grubego skierowany jest więc do osób, które nie chorują na tą chorobę i do tych osób, które nie posiadają typowych objawów raka jelita grubego, o których wspomnimy w dalszej części tego artykułu. PAMIĘTAJ: Aby wykonać badanie przesiewowe nie musisz mieć żadnych objawów! Nie potrzebne Ci jest skierowanie! Nie poniesiesz kosztów badania! Zwrócone Ci zostaną koszty dojazdu! Wypłacone zostanie wynagrodzenie w postaci ryczałtu osobie, która zaopiekuje się Tobą po badaniu! Anestezjolog zadba o Twój komfort w trakcie badania! Zostaniesz otoczony opieką lekarską i pielęgniarską w trakcie i bezpośrednio po badaniu! Zostaniesz szczegółowo poinformowany na temat przygotowania i przebiegu badania! Zostaną zlecone bezpłatnie badania histopatologiczne ewentualnie usuniętych gruczolaków i polipów! Jak przystąpić do programu bezpłatnej kolonoskopii? Zarejestruj się telefonicznie pod numerem ogólnopolskim infolinii +22 610 10 10 lub osobiście w dowolnej placówce Allmedica. Uzupełnij dokumenty przed badaniem, które możesz pobrać ze strony pod ikoną „Bezpłatna Kolonoskopia” – „Dokumenty do pobrania”, lub ich wydrukowany komplet otrzymasz wraz z ulotkami dotyczącymi przygotowania się do zabiegu w każdej placówce Allmedica. Przyjdź 50 minut przed planowanym terminem badania celem zarejestrowania się, sprawdzenia lub poprawienia dokumentów oraz przygotowaniem się do badania. Bezpłatne badania w znieczuleniu wykonywane są w tygodniu do późnych godzin wieczornych oraz w soboty w placówce przy ul. Orkana 10 w Mszanie Dolnej. Wszelkie szczegóły dotyczące badań znajdują się na stronie w zakładce „Bezpłatna Kolonoskopia”. Wyczerpujące informacje możecie państwo uzyskać również bezpośrednio pod numerem telefonu komórkowego 534-597-780, pod który wystarczy wysłać sms lub zadzwonić, aby skontaktował się z państwem konsultant, który odpowie na szczegółowe pytania. Profilaktyka „lekiem na całe zło”. Nie od dzisiaj wiadomo, że badania profilaktyczne są najskuteczniejszą metodą walki z nowotworami. Nie inaczej jest w przypadku raka jelita grubego. Celem badań profilaktycznych raka jelita grubego jest wykrywanie i leczenie gruczolaków oraz wykrycie raka jelita grubego we wczesnych stadiach zaawansowania, gdy dostępne procedury chirurgiczne polegające doszczętnym wycięciu guza nowotworowego wraz z okolicznymi węzłami chłonnymi., jak i onkologiczne leczenie uzupełniające są w pełni skuteczne i dają duże prawdopodobieństwo pełnego wyleczenia. Wcześniejsze wykrycie choroby nowotworowej daje większe szanse na skuteczne leczenie. Nowotwór ma wówczas mniej czasu by się rozwinąć i łatwiej jest go usunąć w trakcie operacji. Ponadto zmniejszone zostaje ryzyko wystąpienia przerzutów na inne organy wewnętrzne pacjenta. Dlatego w każdym przypadku uzasadnionego podejrzenia choroby nowotworowej, należy niezwłocznie udać się do lekarza celem przeprowadzenia diagnostyki. Do badań, które stosuje się w celu wykrycia zmian nowotworowych w obrębie jelit należą: badanie na krew utajnioną w kale, badanie per rectum, tomografia komputerowa, USG jamy brzusznej oraz kolonoskopia, która często pozwala na usunięcie zmian powodujących zachorowanie na raka jelita grubego. Ta ostatnia jest obecnie objęta Programem Profilaktyki Raka Jelita Grubego finansowanym z Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020 i dzięki temu można z niej skorzystać całkowicie bezpłatnie, w dodatku w pełnym znieczuleniu. Przygotowanie do badania. Aby dobrze uwidocznić jelito musi się je oczyścić z resztek pokarmowych i kału. W tym celu należy ściśle przestrzegać poniższych wskazówek, a w szczególności dotyczących diety i spożycia środka oczyszczającego jelito. Informacje ogólne: Na badanie kolonoskopii/sigmoidoskopii/polipektomii należy się zgłosić 50 minut przed umówioną godziną badania z osobą towarzyszącą, która odbierze pacjenta i zapewni mu bezpieczny powrót po badaniu do domu. Należy przynieść ze sobą: wypełnioną i podpisaną dokumentację programową dotychczasowe wyniki kolonoskopii i opisy histopatologiczne wycinków informacje o uczuleniach na leki i środki chemiczne karty informacyjne dotyczące przebytych zabiegów operacyjnych - jeżeli były operacje w obrębie jamy brzusznej u osób biorących leki przeciwzakrzepowe wskazane jest wykonanie badania INR, nie starsze niż 5 dni jeżeli są potrzebne okulary do czytania, proszę je zabrać ze sobą Osoby posługujących się językami obcymi lub językiem migowym proszone są by na badanie przyjść z tłumaczem. 2. Dieta: Przez 3 dni przed planowaną kolonoskopią: Bezwzględnie nie należy jeść pieczywa z ziarnami, owoców pestkowych (np. winogron, pomidorów, kiwi, truskawek) oraz nasion słonecznika, siemienia lnianego, maku i sezamu (pestki i nasiona zalegające w jelicie utrudniają badanie) poza tym zwykła dieta. W przeddzień badania: lekkostrawne ubogoresztkowe śniadanie (bez warzyw i owoców, bez ziaren zbóż): bułka lub chleb z masłem, z serem, jajkiem na twardo, wędliną, można pić w dowolnej ilości: herbatę, kawę bez fusów, klarowny sok, kompot bez owoców, wodę około godz. można zjeść zupę typu krem albo przecedzony bulion, (rosół bez makaronu i bez warzyw) od godziny nie można jeść żadnych posiłków- można tylko pić klarowne płyny (wodę, herbatę, sok, kompot bez owoców) można ssać landrynki. W dniu planowanej kolonoskopii: nie można jeść żadnych posiłków - można tylko pić klarowne płyny: wodę, herbatę do 4 godzin przed badaniem. można ssać landrynki. Po kolonoskopii można wrócić do zwykłej diety, chyba że lekarz zaleci inaczej. 3. Spożycie środka oczyszczającego jelito. Zwykle stosuje się środek oczyszczający CitraFleet. Jednak u osób z chorobą nerek, niewydolnością nerek, osób z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, osób w podeszłym wieku, kobiet w ciąży wymagane jest przygotowanie do badania środkiem Fortrans. Środki do oczyszczenia jelita (CitraFleet, Fortrans, Moviprep itp.) dostępne są w aptece na podstawie recepty wystawionej przez lekarza. Zastosowanie się do poniższych zaleceń ma istotne znaczenie dla bezpiecznego i skutecznego wykonania badania. Jak wygląda badanie? Sposobów na zbadanie się pod kątem nowotworów jest wiele, miedzy innymi USG jelita grubego czy tomograf komputerowy. Jednak najpewniejszym i najdokładniejszym badaniem dającym możliwość zareagowania na ujawnione zmiany patologiczne w postaci gruczolaków i polipów, umożliwiające ich natychmiastowe usunięcie (jeżeli ich średnica nie przekracza 15 mm) i przesłanie do badania histopatologicznego jest kolonoskopia. W związku z tym, aby utrzymać najwyższe standardy medyczne i wykonywać badania na najwyższym poziomie, zabiegi wykonywane są na sprzęcie medycznym światowej klasy przy udziale najlepszych lekarzy gastroenterologów. Kadra medyczna wykonująca badania gwarantuje komfort i bezpieczeństwo, to wybitni specjaliści posiadający doświadczenie w czołowych europejskich klinikach medycznych, którzy są wieloletnimi praktykami, członkami Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii. Podczas każdego badania, Pacjentom towarzyszy starannie dobrany personel w osobie lekarza gastroenterologa wykonującego badanie, lekarza anestezjologa, który zadba komfort podczas badania, wykonując znieczulenie oraz pielęgniarki anestezjologicznej i pielęgniarki endoskopowej, które od samego początku troskliwie wprowadzają każdą osobę do badania i gwarantują opiekę po jego przeprowadzeniu. Zabiegi wykonywane są na nowoczesnym sprzęcie medycznym światowej klasy amerykańskiej firmy Pentax, gwarantując zachowanie najwyższych norm bezpieczeństwa oraz jakości badania. Aparat jest wyposażony w zaawansowany system obrazowania, co pozwala na doskonałe śledzenie zmian będących przedmiotem badania. Po przeprowadzonym badaniu pacjent otrzymuje niezbędną informację medyczną wraz z dokumentacją fotograficzną i zaleceniami. Lekarz gastroenterolog udziela wyczerpującej informacji. W trakcie badania usuwane są polipy do 1,5 cm oraz wykonywane jest BEZPŁATNE badanie histopatologiczne, którego wyniki przekazywane są Pacjentowi niezwłocznie po ich otrzymaniu z laboratorium diagnostycznego. Zabieg taki jest zupełnie dla pacjenta nie odczuwalny, pacjent nawet nie wie ile razy i kiedy został wykonany. Polipem, guzem jelita grubego nazywamy zmianę makroskopową, wystającą ponad poziom błony śluzowej. Polipy mogą występować w postaci nienowotworowej i nowotworowej. Te pierwsze nie wiążą się ze zwiększonym ryzykiem przemiany w raka, jeśli są kilkumilimetrowe. Polipy nowotworowe wymagające usunięcia zwykle przekraczają o średnicę 1 cm i zlokalizowane w prawej połowie okrężnicy. Polipami nowotworowymi są gruczolaki, raki polipowate, nowotwory neuroendokrynne i nowotwory nienabłonkowe, takie jak tłuszczaki, mięśniaki, naczyniaki, guzy podścieliskowe. Nawet małe gruczolaki jelita grubego stwarzają ryzyko zezłośliwienia i stąd konieczność ich usunięcia bez względu na rozmiar. Każde badanie przesiewowe w znieczuleniu jest w pełni bezpłatne. Badania są realizowane w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego 2014 – 2020. Tytuł projektu „Szanuj zdrowie! Program profilaktyki raka jelita grubego dla mieszkańców powiatu limanowskiego i suskiego.” W związku z powyższym, osoba zgłaszająca się na zabieg, przed przystąpieniem do niego, proszona jest o wypełnienie krótkiego wniosku, ankiety i oświadczenia. W wypełnieniu wspomnianych dokumentów chętnie pomogą pracownicy rejestracji. Mając na uwadze fakt, że w badaniu mogą uczestniczyć osoby z różnych części powiatu limanowskiego i suskiego, istnieje możliwość zwrotu kosztów dojazdu każdemu Pacjentowi - bez względu na to, z której części powiatu limanowskiego lub suskiego przyjeżdża. Biorąc pod uwagę, że większości uczestnikom projektu ze względu na znieczulenie anestezjologiczne muszą towarzyszyć osoby opiekujące się nimi od chwili jego przyjazdu na badania do czasu powrotu pacjenta do domu po badaniu w projekcie uwzględniane są środki na wynagrodzenie takiego opiekuna. Ilość środków na ten cel w danym roku jest ograniczona. Opiekun ubiegając się o takie wynagrodzenie jest zobowiązany do wypełnienia stosownych dokumentów znajdujących się stronie internetowej lub może je wypełnić na miejscu podczas wykonywanego badania osobie, którą będzie się opiekował. Wszystkie dokumenty programowe są do pobrania i do wglądu na stronie internetowej Bardzo ważny jest aspekt społeczny Programu, którego celem jest rozwój społeczności i przedłużenie aktywności zawodowej mieszkańców województwa małopolskiego oraz zwiększenie zgłaszalności na badania profilaktyczne raka jelita grubego poprzez podniesienie świadomości w zakresie profilaktyki raka jelita grubego i niwelację barier powstrzymujących pacjentów z grupy docelowej przed badaniem przesiewowym. Program badań skierowany jest zarówno do kobiet jak i do mężczyzn uwzględniając potrzeby osób z wszelkimi niepełnosprawnościami. Czym jest rak jelita grubego? Rak jelita grubego (łac. carcinoma intestini crassi) to pierwotny nowotwór złośliwy jelita grubego wywodzący się z nabłonka błony śluzowej jelita grubego. Do raka jelita grubego zaliczany jest rak okrężnicy, rak zgięcia esiczo-odbytniczego i rak odbytnicy. Klinicznie bywa dzielony na raka okrężnicy i odbytnicy. Powstaje w skutek mutacji genów wynikających z oddziaływania licznych rodzajów czynników rakotwórczych, które mogą doprowadzić do pojawienia się ich uszkodzeń. Defekty w obrębie genów pociągają za sobą cały szereg zaburzeń (po pewnym czasie nieodwracalnych) a skutkujących powstaniem nowego pokolenia nieprawidłowych, atypowych komórek tworzących gruczolaka a potem raka. Rak może naciekać narządy sąsiednie, takie jak: pętle jelita, pęcherz moczowy, prostatę, macicę czy ścianę jamy brzusznej. Naczyniami chłonnymi daje przerzuty do regionalnych węzłów chłonnych, zaś drogą naczyń krwionośnych przerzutuje do wątroby, płuc, jamy otrzewnej, mózgu, kości, narządów rodnych u kobiet czy skóry. Pod względem morfologii w obrazie mikroskopowym, raki jelita grubego dzielimy na: a. gruczolakoraki (85-90%); b. gruczolakoraki śluzowe (5-10%); c. raki śluzowokomórkowe (1%); d. raki rdzeniaste (bardzo rzadkie). Efekty leczenia raka jelita grubego. Na efekty leczenia raka jelita grubego decydujący wpływ mają poszczególne czynniki od których zależy skuteczność leczenia. Są nimi: wielkość guza, obecność przerzutów do węzłów chłonnych otaczających guz oraz obecność przerzutów do innych narządów np. wątroby, płuc, kości itp. Statystycznie możliwości wyleczenia są następujące: w I stopniu, w którym guz jest niewielki i nie ma przerzutów do węzłów chłonnych – 80 - 90%, w II stopniu, w którym guzy są większe, ale nadal bez przerzutów do węzłów chłonnych – 55 - 80%, w III stopniu, w którym nastąpiły przerzuty do węzłów chłonnych, ale nie ma zajęcia innych organów – 40%. w IV stopniu, gdy nastąpiły przerzuty odległe szansa na wyleczenie waha się - 0 - 10%. W związku z tym najważniejsza jest wczesna diagnoza zanim zaobserwujemy u siebie niepokojące objawy. Jak WAŻNE jest wykonywanie badań przesiewowych. Rak jelita grubego jest jednym z najczęstszych nowotworów spośród raków przewodu pokarmowego. Bezobjawowo może rozwijać się nawet przez 10 lat. Objawy daje bardzo późno, wtedy leczenie staje się bardzo skomplikowane i uciążliwe. Wśród najczęstszych objawów - jeśli takie się już pojawią - jest obecność krwi w stolcu lub na nim oraz związana z tym niedokrwistość (łatwe męczenie się, osłabienie). U ponad 70% krwawienie ma jednak charakter utajony i aby ją wykryć należy wykonać szczegółowe badania pod kątem krwi utajonej. Pozostałe objawy, które należy potraktować z największą powagą, to: wyczuwalny guz w jamie brzusznej, zmiana charakteru wypróżnień, silne skurcze brzucha, nudności, nie planowana utrata masy ciała połączona z osłabieniem i brakiem apetytu. Jakie czynniki zwiększają ryzyko zachorowania i dlaczego? Tych czynników jest wiele, jednak do najważniejszych należą: zaburzenia genetyczne, dziedziczenie po członkach rodziny chorujących na nowotwór jelita grubego, wiek (głównie po 50 roku życia), wszelkie choroby zapalne jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna palenie papierosów, ilość spożywanego alkoholu, któremu towarzyszy niedobór kwasu foliowego i metioniny, nieodpowiednia dieta obfitująca w mięsa i tłuszcze, a w związku z tym wysokie stężenie kwasów żółciowych w jelicie, dieta oparta na mięsie czerwonym, czyli wołowinie, wieprzowinie i baraninie, które są poddawane pieczeniu i grillowaniu, dieta uboga w błonnik, w przeszłości napromienianie (radioterapia) miednicy małej, otyłość. Jakie czynności stanowią profilaktykę nowotworu jelita? Aby ustrzec się choroby nowotworowej wskazane jest: badania okresowe, w tym wykonanie kolonoskopii co 10 lat po 50 roku życia, wykonywaniu testów na krew utajoną w kale (co rok), regularne uprawianie aktywności fizycznej (spacer, basen, etc), ograniczenie spożywanych kalorii, ograniczenie alkoholu , ograniczenie tłuszczów zwierzęcych, ograniczenie palenia tytoniu, wprowadzenie do diety większej ilości świeżych produktów roślinnych, spożywanie produktów bogatych w błonnik. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za komentarze Internautów do artykułu: Mieszkańcy lub pracownicy powiatów – limanowskiego, suskiego, wadowickiego, tatrzańskiego i nowosądeckiego (z wyłączeniem miasta Nowy Sącz) mogą bezpłatnie wykonać badanie przesiewowe w kierunku raka jelita grubego i to w pełnym znieczuleniu!. Jeżeli uważasz, że komentarz powinien zostać usunięty, zgłoś go za pomocą linku "zgłoś". W przypadku nowotworu jelita grubego, który jest jednym z częściej występujących zaraz po raku prostaty u panów i piersi u kobiet, dieta ma wysokie znaczenie nie tylko jako element leczenia, ale również jako część profilaktyki tej choroby. Wiemy, że stałe stosowanie przez wiele lat jadłospisu bogatego w tłuszcze zwierzęce i czerwone mięso stanowi istotny czynnik sprzyjający rozwojowi raka jelita grubego. Tak więc zmian w swojej diecie powinniśmy dokonać zarówno w sytuacji, gdy chcemy zapobiec u siebie rozwojowi tego groźnego schorzenia (np. jeśli znajdujemy się w grupie ryzyka w wyniku rodzinnego występowania nowotworu), jak również wtedy gdy pokonaliśmy chorobę i zależy nam na zapobieganiu jej nawrotom. W naszej codziennej diecie powinny się więc znajdować wysokie ilości flawonoidów, nienasyconych kwasów tłuszczowych oraz witamin antyoksydacyjnych. Dieta a zapobieganie rozwojowi raka jelita grubego Dieta profilaktyczna, której zadaniem ma być ochrona przed rozwojem raka jelita grubego powinna być przede wszystkim zdrowa i odpowiednio zbilansowana. Jeśli zależy nam na przeciwdziałaniu rozwoju nowotworu powinniśmy skrupulatnie stosować się do kilku zasad w naszym żywieniu: Jadłospis powinien być wysoce zróżnicowany – oznacza to brak monotonii i codziennego jedzenia tego samego, powinniśmy dostarczać do organizmu urozmaicone pokarmy bogate w różnorodne składniki odżywcze. Błonnik pokarmowy – to jeden z ważniejszych elementów, które pomagają nam chronić się przed rozwojem raka jelita. Znajdziemy go w produktach pełnoziarnistych – brązowy ryż, kasze, pieczywo graham i żytnie oraz w warzywach – głównie strączkowych i owocach. Jego podstawową funkcją jest regulowanie pracy jelit oraz zapobieganie zaleganiu resztek pokarmowych. Flawonoidy – to związki o działaniu przeciwnowotworowym, ich bogactwo znajdziesz w warzywach oraz owocach, których spożycie powinno być na wysokim poziomie. Zmniejszenie ilości spożywanych tłuszczy – głownie nasyconych, pochodzenia zwierzęcego, znajdują się w produktach mlecznych, mięsie oraz maśle. Zmniejszenie ilości spożywanego cukru oraz produktów, które zawierają duże jego ilości – cukierki, czekolada, lizaki, ciasta czy ciasteczka. Regularne spożywanie ryb morskich – powinny znaleźć się w naszej diecie co najmniej dwa razy w każdym tygodniu. W ich składzie znajdują się nienasycone kwasy tłuszczowe, które pozytywnie oddziałują na układ odpornościowy oraz jod, który poprawia procesy przemiany materii. Mięso – ilość mięsa w ciągu dnia powinna wynosić około 150 gram, jednak należy równocześnie zmniejszyć ilość spożywanego mięsa czerwonego do maksymalnie dwóch dni w tygodniu. Woda – każdego dnia należy pić jej minimum 1,5 litra, najlepiej zdecydować się na wysokomineralizowaną, która zawiera odpowiedni poziom jonów wapnia oraz magnezu. Zielona herbata – każdego dnia powinniśmy wypić jej dwie filiżanki. Stanowi bogate źródło flawonoidów dzięki czemu w skuteczny sposób przeciwdziała rozwojowi komórek nowotworowych. Zrezygnuj z soli – zawarty w niej sód powoduje zatrzymywanie wody w organizmie i podnoszenie poziomu ciśnienia tętniczego krwi. Potrawy doprawiaj ziołami. Ogranicz spożycie alkoholu. Regularnie ćwicz – co najmniej trzy razy w ciągu tygodnia. Ruch powinien pochłaniać minimalnie 30 minut – może to być szybki spacer, jazda na rowerze, czy np. pływanie. Nie dopuszczaj do otyłości lub nadwagi, które mogą sprawić iż ryzyko rozwoju raka jelita będzie nawet 2-3 razy większe. Wygrałem z rakiem jelita – jak jeść, żeby zapobiec nawrotom? W takiej sytuacji ważne są zalecenia profilaktyczne, związane ze zdrową i zbilansowaną dietą podobne do tych, których należy przestrzegać w celu zniwelowania ryzyka zachorowania. Co będzie jednak szczególnie istotne dla osób, które na nowotwór jelita grubego już chorowały? Pij zieloną herbatę oraz białą herbatę regularnie, Swoje posiłki komponuj z produktów możliwie jak najmniej przetworzonych, Unikaj picia kawy, Zrezygnuj ze spożywania alkoholu, Warzywa oraz owoce powinny być spożywane regularnie, jednak warto również dbać o urozmaicenie i dobierać je możliwie jak najbardziej różnorodnie. Wszelkie warzywa w kolorze zielonym, pomarańczowym i czerwonym zawierają w swoim składzie wysokie dawki witamin o charakterze antyoksydacyjnym – A oraz C. Warto również wybierać cebulę, czosnek, winogrona, brokuły czy czarną porzeczkę, które wykazują działanie przeciwnowotworowe i zawierają wiele witamin i składników odżywczych. Jedzenie fasoli oraz soczewicy może w skuteczny sposób zastąpić białko z mięsa w pożywieniu. Również forma obróbki cieplnej naszych dań ma znaczenie – decydujmy się raczej na duszenie, gotowanie lub pieczenie w folii, w daniach smażonych znajdują się substancje kancerogenne czyli takie, które prowokują rozwój komórek nowotworowych, Stałym elementem diety powinny stać się orzechy – laskowe, włoskie, pistacje, migdały. W ich składzie znajduje się bowiem witamina E. Jej główną funkcją jest niszczenie wolnych rodników tlenowych, które mogą doprowadzać do degradacji komórek i rozpoczynania procesu nowotworowego. Wysokie dawki witaminy E znajdują się również w soi oraz kiełkach zbóż. Dzięki kolejnym liniom leczenia chorzy z zaawansowanym rakiem jelita grubego mogą żyć dzisiaj średnio kilka lat. Polscy pacjenci z tym nowotworem pilnie potrzebują dostępu do nowych terapii – alarmuje konsultant krajowy w dziedzinie gastroenterologii, prof. Jarosław jelita grubego zajmuje w Polsce wysokie miejsce wśród przyczyn zgonów nowotworowych – drugie wśród mężczyzn i trzecie wśród kobiet. Obecnie nowotwór ten jest diagnozowany u 18,5 tys. Polaków rocznie, a – zgodnie z szacunkami epidemiologów – w 2030 r. liczba wzrośnie do 27 tys. Ma to głównie związek ze starzeniem się społeczeństwa, ponieważ 90 proc. w grupie chorych na raka jelita grubego stanowią osoby po 50. roku życia. Niestety, odsetek zachorowań na ten nowotwór rośne również u osób wykonywana w ramach programu badań przesiewowych w kierunku raka jelita grubego ma na celu wykrycie choroby w jak najwcześniejszej fazie rozwoju, zanim dojdzie do powstania przerzutów.– Niestety, tylko 30 do 40 proc. kraju jest pokryte programem badań przesiewowych. Wiemy też, że w społeczeństwie panuje lęk przed kolonoskopią, dlatego ludzie się na nią nie zgłaszają – mówi prof. Jarosław uwagę, że nie u wszystkich pacjentów z rakiem jelita grubego nowotwór rozwija się stopniowo.– U części chorych już we wczesnej fazie pojawiają się przerzuty. Pierwotne ognisko choroby nie musi być duże, ale od razu przy rozpoznaniu są przerzuty, np. w wątrobie – pacjentów z przerzutowym rakiem jelita grubego wprowadzano nowe leki, co dało możliwość stosowania kolejnych linii leczenia. Z danych wynika, iż w 2000 r. średnia przeżycia w tej grupie pacjentów wynosiła ok. jednego roku, natomiast w 2014 r. było ono już niemal trzykrotnie dłuższe i wynosiło ponad 30 miesięcy.– Walczymy o kolejne leki dla pacjentów, którzy są w dobrym stanie ogólnym, ale przestała u nich działać kolejna linia leczenia. Dzięki dostępowi do wszystkich opcji terapeutycznych chorzy ci stają się pacjentami z chorobą przewlekłą, jak nadciśnienie, które możemy mieć pod kontrolą, jeżeli bierzemy leki. Rak jelita grubego może być pod kontrolą, dzięki czemu pacjent ma chorobę przewlekłą, z którą żyje wiele lat – komentuje Jarosław Polsce chorzy na zaawansowanego raka jelita grubego nie mają natomiast dostępu do najnowszych leków, które można by zastosować w trzeciej lub czwartej linii leczenia. Chodzi o terapię triflurydyna/tipiracyl oraz lek o nazwie regorafenib.– Chorzy ci zostają pozbawieni możliwości skutecznego leczenia, ponieważ, zgodnie z międzynarodowymi rekomendacjami, nie powinno się już podawać im terapii zastosowanej we wcześniejszych liniach – tłumaczy Idy Rawickiej z Fundacji EuropaColon Polska, producent regorafenibu obecnie nie stara się o refundację leku, więc jedyną opcją dla chorych, u których przestały działać wcześniejsze linie terapii, jest triflurydyna/ i bezpieczeństwo tej terapii potwierdzają badania kliniczne, których wyniki opublikowano w renomowanym czasopiśmie „New England Journal of Medicine”.– U osób, które dostały to leczenie, mediana przeżycia wydłużyła się wyraźnie w porównaniu ze standardową terapią. Jest ona refundowana w większości krajów Europy, w tym w krajach o podobnym do naszego statusie ekonomicznym, jak Czechy, Litwa, Rumunia, Słowacja i Węgry – przypomina Jarosław terapie są kosztowne, ale pacjent nieleczony to również obciążenie dla systemu ochrony zdrowia.– To są koszty trudne do wyobrażenia, w porównaniu do kosztu samej terapii i resort zdrowia powinien to policzyć – konkluduje Beata (źródło: PAP) Wywiad z prof. Tomaszem Jastrzębskim, specjalistą chirurgii ogólnej i chirurgii onkologicznej, prekursorem metody skojarzonego wysokospecjalistycznego leczenia chirurgicznego i dootrzewnowej chemioterapii perfuzyjnej w Polsce. Obecność przerzutów raka jelita grubego do otrzewnej, czyli błony pokrywającej od wewnątrz jamę brzuszną, jest często traktowana jako sytuacja, gdzie nie można już zastosować skutecznego leczenia. Zazwyczaj sama chemioterapia dożylna nie jest wystarczająca do opanowania tego rodzaju rozprzestrzeniania się nowotworu. O to, jak można to skutecznie leczyć, zapytaliśmy dr hab. med. Tomasza Jastrzębskiego. Czy można skutecznie leczyć przerzuty raka jelita grubego, które są umiejscowione na otrzewnej? Prof. Tomasz Jastrzębski: Przerzuty raka jelita grubego do otrzewnej, czyli rozprzestrzenianie się tego nowotworu przez ciągłość i wszczepy w otrzewnej są bardzo często traktowane jako nieoperacyjne i kwalifikowane jedynie do leczenia objawowego. Jest to postępowanie niesłuszne, gdyż tą postać nowotworu można leczyć skutecznie za pomocą zabiegów cytoredukcyjnych i dootrzewnowej chemioterapii perfuzyjnej w hipertermii. Brzmi to bardzo specjalistycznie, a jak można to zrozumieć bez znajomości terminów specjalistycznych? Prof. Tomasz Jastrzębski: Leczenie przerzutów raka jelita grubego do otrzewnej polega na ich całkowitym wycięciu, bez względu na to, gdzie się znajdują i jakiej są wielkości. Zabiegi mające na celu usunięcie całej tkanki nowotworowej widocznej makroskopowo w jamie brzusznej to właśnie zabiegi cytoredukcyjne. Im rzetelniej i bardziej radykalnie są one wykonane, tym większe prawdopodobieństwo, że możemy wydłużyć życie chorego a nawet go wyleczyć. Do czego służy i jakie ma zadanie dootrzewnowa chemioterapia perfuzyjna w hipertermii? Prof. Tomasz Jastrzębski: Po usunięciu tkanki nowotworowej z jamy brzusznej nie można założyć, że wszystko jest zrobione, gdyż w tym stopniu zaawansowania są obecne komórki nowotworowe, których nie widać gołym okiem. Żeby je zlikwidować, konieczne jest podanie leków przeciwnowotworowych (tzw. cytostatyków) które mają za zadanie je zniszczyć . Dodatkowo podaje się je w ogrzanym do 42 płynie. Taka temperatura, bezpieczna dla zdrowych tkanek, jest zabójcza dla komórek, które się szybko dzielą, a takimi są komórki raka. Mało tego: podwyższona temperatura wzmaga działanie przeciwnowotworowe leków cytostatycznych, które przez to są bardziej skuteczne. Czy te zabiegi są proste do wykonania i gdzie się je wykonuje? Prof. Tomasz Jastrzębski: Zabiegi cytoredukcyjne mają na celu usunięcie wszystkich widocznych w jamie brzusznej przerzutów. Jeśli znajdują się one na otrzewnej pokrywającej od wewnątrz jamę brzuszną, to należy ją wyciąć. Jeśli są nacieki nowotworowe na ścianę pęcherza moczowego, jelito cienkie, jelito grube, u kobiet na jajniki i macicę – to wszystkie te narządy trzeba wyciąć. To samo dotyczy śledziony, ściany żołądka, torebki wątroby i wielu innych struktur anatomicznych. Są to zabiegi bardzo trudne i długo trwające. Doświadczony chirurg wykonuje ten zabieg średnio w czasie 6-8 godzin, a bywa że i 12 godzin to mało. Z tego powodu zabiegi te wykonuje się w wyspecjalizowanych ośrodkach. W Polsce należy do nich Klinika Chirurgii Onkologicznej w Gdańsku, Lublinie, Wrocławiu i Bydgoszczy. Czy taki zakres zabiegów jest bezpieczny dla pacjenta? Prof. Tomasz Jastrzębski: Każdy zabieg operacyjny, czy to wycięcie wyrostka robaczkowego czy pęcherzyka żółciowego aż po zabiegi wycięcia narządów (żołądek, trzustka i inne) jest obarczony możliwością wystąpienia powikłań związanych z wykonaniem zabiegu operacyjnego. Także i zabiegi cytoredukcyjne nie są ich pozbawione. Jednak w doświadczonym, wyspecjalizowanym ośrodku, powikłania te są ograniczone. W naszej Klinice pacjent po takim olbrzymim zabiegu opuszcza szpital w 8-9 dniu po zabiegu. Jest to zasługa doświadczenia i umiejętności zespołu chirurgicznego, anestezjologicznego i pielęgniarskiego na każdym etapie prowadzenia pacjenta, także w okresie przed- i pooperacyjnym. A co z chemioterapią ? Czy i ona jest bezpieczna dla pacjenta? Prof. Tomasz Jastrzębski: W odróżnieniu od chemioterapii podawanej droga dożylną, chemioterapia podawana dootrzewnowo jest o wiele bardziej bezpieczna. Jest to związane z tzw. barierą „otrzewna-krew”. Bariera ta bardzo ogranicza przechodzenie leków przeciwnowotworowych przez otrzewną do krwi, przez co powikłania chemioterapii są zdecydowanie mniejsze. Bariera ta ma jednak także i inną stronę: z jej powodu leki przeciwnowotworowe podawane drogą dożylną bardzo słabo przechodzą do jamy otrzewnej i z tego powodu nie są skuteczne w leczeniu przerzutów raka jelita do otrzewnej. Wspomniał Pan o możliwości leczenia raka jelita grubego z przerzutami do otrzewnej za pomocą zabiegów cytoredukcyjnych i chemioterapii dootrzewnowej w podwyższonej temperaturze (tzw. hipertermia). A czy leczenie to jest skuteczne w innych nowotworach, które mogą dać przerzuty do otrzewnej? Prof. Tomasz Jastrzębski: Faktycznie, wiele nowotworów można leczyć w taki sposób. Klasycznie należą do nich także rzadkie nowotwory otrzewnej, takie jak śluzak rzekomy (pseudomyxoma peritonei) czy międzybłoniak otrzewnej (mesothelioma peritonei), ale metoda ta jest skuteczna także w raku żołądka, aczkolwiek w tym nowotworze zazwyczaj trudno jest uzyskać całkowią cytoredukcji. Stosuje się ją także w raku jajnika. Leczymy pacjentów z przerzutami do otrzewnej wszystkich tych nowotworów. Kto kwalifikuje się do leczenia za pomocą zabiegów cytoredukcyjnych i dootrzewnowej chemioterapii perfuzyjnej w hipertermii? Prof. Tomasz Jastrzębski: Im wcześniej wykryte przerzuty w otrzewnej, tym większe szanse na wyleczenia. Im jest ich mniej i mniejszy zasięg, tym lepsze wyniki leczenia. W najlepszych ośrodkach na świecie, zabiegi te, w połączeniu z późniejszą dożylną chemioterapią systemową, pozwalają na uzyskanie ponad 45% przeżyć 5-letnich, co jest synonimem wyleczenia w onkologii. Im wcześniej pacjent jest przysłany przez onkologa na te zabiegi, tym jego szansa na przeżycie rośnie. Podawanie kolejnych cykli chemioterapii dożylnej przy przerzutach do otrzewnej nie jest skuteczne ze względu na wspomnianą już barierę krew-otrzewna. Jak można skontaktować się z Państwem w przypadku, gdy pacjent ma rozpoznane przerzuty do otrzewnej? Prof. Tomasz Jastrzębski: Bardzo dużo informacji na temat tej metody, wskazań, kwalifikacji do zabiegu i wyników umiejscowiliśmy na stronie Z tej strony dowiedzieć się można o kwalifikacji, samej metodzie oraz wynikach leczenia. Coraz więcej onkologów klinicznych kontaktuje się z nami bezpośrednio w celu ustalenia wspólnego leczenia chorych z przerzutami do otrzewnej. Każda z tych metod ma swoje miejsce i zastosowanie (chirurgia, HIPEC, chemioterapia systemowa) w skojarzonym leczeniu chorych na raka jelita grubego z rozsiewem do otrzewnej. Poza działalnością leczniczą zajmuje się Pan także edukacją onkologiczną i profilaktyką nowotworów. Dlaczego to takie ważne? Prof. Tomasz Jastrzębski: Jak już wspomniałem, im wcześniej wykryty nowotwór, tym lepsze wyniki leczenia. Dbamy o swój dom, samochód, ubezpieczamy je, serwisujemy… A przecież, w odróżnieniu od rzeczy materialnych, zdrowie i życie jest jedno, nie kupimy drugiego. Naturalne jest więc, że powinniśmy o nie dbać. Rolą lekarzy jest przekazywać społeczeństwu wiedzę jak to robić, na co zwrócić uwagę i to, że wcześnie wykryty rak może być skutecznie leczony. A późno wykryty nie. No i oczywiście nie należy zapominać, że lepiej jest zapobiegać niż leczyć, stąd tak ważna jest profilaktyka. dr hab. n. med. Tomasz Jastrzębski, prof. ndzw. GUMed Klinika Chirurgii Onkologicznej Uniwersyteckie Centrum Kliniczne w Gdańsku » powrót na początek strony

wygrałem z rakiem jelita grubego